HKS Services
Tips gebruik installaties
1. Wat zijn gas- en elektra-installaties?
Dat zijn de toestellen die zijn aangesloten op gas of elektra en de gas- en elektra-leidingen in de woning na de meterkast. Tot de gas- en elektra-installaties rekenen we bijvoorbeeld geiser, cv-ketel en boiler. En verder stopcontacten, lichtschakelaars en alle leidingen binnenshuis.
2. Wie is verantwoordelijk voor de controle van deze installaties?
In de woning
Als huiseigenaar bent u zelf verantwoordelijk voor de veiligheid in uw woning, dus ook voor de veiligheid van de gas- en elektra-installaties in uw huis. Als u een woning huurt, is dat de verantwoordelijkheid van uw woningcorporatie of particuliere verhuurder.
Als u als huiseigenaar wilt dat de gas- en elektra-installaties gecontroleerd worden, kunt u daar een vakbekwame installateur of het energiebedrijf voor inschakelen. De controle kost u geld. Vraag één of enkele offertes aan, voordat u een opdracht verleent. Twijfelt u als huurder aan de veiligheid van uw installatie of is er door een vorige bewoner ‘geklust’ aan de installatie? Dan kan het verstandig zijn om uw verhuurder daarop te wijzen, aangezien die als eigenaar verantwoordelijk is voor de naleving van de voorschriften.
Op deze pagina (zie vraag 5) vindt u ook een handige checklist met tips wat u kunt doen om de veiligheid van installaties in uw woning te vergroten.
Buiten de woning
De energiebedrijven zijn, als ‘netbeheerder’ van de leidingen, verantwoordelijk voor de kwaliteit van gas- en elektraleidingen in de straat, tot en met de meter. De energiebedrijven controleren hun netwerk regelmatig. De Dienst uitvoering en toezicht Energie ziet toe op de naleving. Deze dienst is een onderdeel van de Nederlandse mededingingsautoriteit (NMa) en valt onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Economische Zaken.
3. Welke afspraken zijn gemaakt over het toezicht en vervolgacties?
Naar aanleiding van overleg tussen VROM, EZ en de VNG heeft de minister van VROM op 5 februari 2004 een brief aan de Tweede Kamer gestuurd met de volgende afspraken:
De brief bevat verder zes vervolgacties waaronder het opzetten van een monitor, de wettelijke verankering van de verplichte keuring, het opzetten van een certificeringssysteem voor installateurs en het in beeld brengen van de financiële consequenties voor burgers en lokale overheden.
Op 15 april 2004 heeft overleg met de Tweede Kamer plaatsgevonden over de brief. De Kamer gaf de minister daarin de boodschap mee om van het toezicht op de veiligheid geen bureaucratisch geheel te maken. De minister heeft toegezegd aan de Kamer te rapporteren over de resultaten van de vervolgacties. De vervolgacties worden op dit moment uitgewerkt. Intussen staat ook het bedrijfsleven niet stil. Vanuit de installatiebranche ontstaan diverse initiatieven voor periodieke keuringen van gas- en elektrainstallaties. Ook biedt een enkel energiebedrijf al een keuringsmogelijkheid aan. Bij de uitwerking van de vervolgacties zal ook worden overlegd met vertegenwoordigers van de installatiebranche.
4. Is er onderzoek gedaan naar de veiligheid van gas- en elektra-installaties in Nederland?
Ja, VROM heeft PRC Bouwcentrum opdracht gegeven om onderzoek te doen naar het geschatte aantal ongevallen door onveilige installaties, plus te verwachten risico’s in de toekomst. De uitkomst van deze risicoanalyse is dat jaarlijks naar schatting acht tot twaalf doden vallen door ongelukken met gasinstallaties (vooral koolmonoxidevergiftiging) in de woning en één tot twee doden per jaar door ongelukken door het werken aan de elektriciteitsinstallatie. Het aantal ongelukken lijkt landelijk niet toe te nemen. Dit hangt voor een deel samen met het op de markt komen van steeds veiliger ketels, met de aanwezigheid van meer elektriciteitsgroepen in de meterkast en met de aardlekschakelaar. Daar staat tegenover dat bewoners ventilatiekanalen dichtstoppen om tocht en warmteverlies te voorkomen.
5. Hoe weet ik of een installateur vakbekwaam is?
Eind jaren negentig zijn de vakbekwaamheidseisen voor installateurs uit de wet geschrapt. Iedereen kan zich op dit moment dus installateur noemen. UNETO-VNI is de ondernemersorganisatie voor de installatiebranche en de technische detailhandel. Een deel van de leden van deze vereniging beschikt over een Waarborgcertificaat. Dit certificaat wordt verleend aan installatiebedrijven die werken volgens een bepaald kwaliteitssysteem. Het Waarborgcertificaat, met een geldigheid van drie jaar, kon verstrekt worden tot en met 31 december 2003. De geldigheid van een aantal certificaten duurt dus nog voort. Na de genoemde datum kan de installateur overstappen op het KOMO-Instalcertificaat. Met dit certificaat wil men garanderen dat de installatie voldoet aan de regelgeving en private afspraken binnen de installatiebranche. Het is een initiatief van de branchevereniging UNETO-VNI. Op de site van de Stichting Kwaliteitsborging Installatiesector http://www.stichtingkbi.nl staat een actuele lijst van de certificaathouders. Overigens: ook installateurs die niet beschikken over Waarborgcertificaat of KOMO-instal kunnen vakbekwaam zijn.
6. Hoe weet ik zeker of de installaties in mijn woning veilig zijn?
Gas- en elektra-installaties in woningen zijn over het algemeen veilig. Er zijn enkele dingen die u als huiseigenaar zelf kunt doen om er zeker van te zijn dat ze daadwerkelijk veilig zijn. Hieronder vindt u een checklist voor elektra-installaties en voor gasinstallaties.
Elektra-installaties
Gasinstallaties
Twijfelt u als huurder aan de veiligheid van uw installaties of is er door een vorige bewoner ‘geklust’ aan de installaties? Dan kan het verstandig zijn om uw verhuurder daarop te wijzen, aangezien die als eigenaar verantwoordelijk is voor de veiligheid van de installaties.
Zie het dossier Nieuw huurrecht (sinds 1 juli 2003) om te zien wat u als huurder zelf in uw woning mag veranderen.
Koolmonoxide (CO) ontstaat bij onvolledige verbranding van koolstofhoudende stoffen (zoals olie, kolen, gas en hout). Onvolledige verbranding vindt plaats als er niet genoeg zuurstof in een ruimte aanwezig is. Koolmonoxide is zo gevaarlijk omdat het reukloos is. Het gas wordt 300 keer sneller in het bloed opgenomen dan zuurstof. Daardoor ontstaat zuurstofgebrek in vitale organen zoals hart en longen en kunnen slachtoffers van een koolmonoxidevergiftiging overlijden. Koolmonoxidevergiftiging kan optreden in een slecht geventileerde ruimte met een gastoestel waarvan de verbrandingsgassen niet goed worden afgevoerd. Zoals een open geiser of een oude gaskachel. In een ruimte met alleen cv-radiatoren bestaat deze kans niet.
8. Hoe voorkom ik koolmonoxidevergiftiging?
In de eerste plaats door te zorgen voor een veilige installatie (zie vraag 5). Let daarnaast op de volgende zaken:
9. Wat moet ik doen als ik gas ruik buiten of in mijn woning?
Schakel een installateur in voor controle.
11. Ik ga verhuizen. Hoe weet ik zeker dat de gas- en elektra-installaties veilig zijn?
Vraag allereerst bij uw verhuurder om controle van de installaties. En kijk ook welke bepalingen uw huurcontract voor zulke gevallen bevat.
12. Ik heb geklust. Hoe weet ik zeker dat mijn gas- en elektra-installatie veilig zijn?